ชนิดน้ำผึ้งและการใช้ประโยชน์

น้ำผึ้งดอกลำไย

Longan Honey

มีสวนผึ้งที่ได้รับการรับรองน้ำผึ้งชนิดนี้แล้ว 1 แห่ง

ดอกไม้ต้นทาง

ดอกลำไย (Dimocarpus longan)

ฤดูเก็บ

กุมภาพันธ์ – เมษายน

แหล่งผลิตสำคัญ

ลำพูน เชียงใหม่ เชียงราย พะเยา

รสและลักษณะ

หวานเข้ม กลิ่นหอมเฉพาะตัวคล้ายลำไยอบแห้ง สีน้ำตาลอำพันเข้ม

เนื้อสัมผัส

ข้นหนืด ตกผลึกช้า

คุณค่าและการใช้ประโยชน์

• ให้พลังงานจากน้ำตาลธรรมชาติ (ฟรุกโตสและกลูโคส) ที่ร่างกายนำไปใช้ได้เร็ว
• มีสารประกอบฟีนอลิกและฟลาโวนอยด์ซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระตามธรรมชาติ
• นิยมใช้ผสมน้ำอุ่นหรือน้ำมะนาวเพื่อชุ่มคอ เป็นภูมิปัญญาที่ใช้กันมานาน
• ใช้แทนน้ำตาลทรายในเครื่องดื่มและขนม ให้กลิ่นหอมเฉพาะตัว

น้ำผึ้งดอกลำไยเป็นน้ำผึ้งเอกลักษณ์ของภาคเหนือ และเป็นสินค้าที่มีมูลค่าสูงที่สุดชนิดหนึ่งของไทย

น้ำผึ้งดอกทานตะวัน

Sunflower Honey

มีสวนผึ้งที่ได้รับการรับรองน้ำผึ้งชนิดนี้แล้ว 1 แห่ง

ดอกไม้ต้นทาง

ดอกทานตะวัน (Helianthus annuus)

ฤดูเก็บ

พฤศจิกายน – มกราคม

แหล่งผลิตสำคัญ

ลพบุรี สระบุรี เพชรบูรณ์ นครสวรรค์

รสและลักษณะ

หวานแหลม กลิ่นอ่อน สีเหลืองทองสด

เนื้อสัมผัส

ตกผลึกเร็วเป็นเนื้อครีมละเอียด

คุณค่าและการใช้ประโยชน์

• สีสวยและตกผลึกง่าย จึงเหมาะทำเป็นน้ำผึ้งครีม (creamed honey) สำหรับทาขนมปัง
• ให้พลังงานจากน้ำตาลธรรมชาติเช่นเดียวกับน้ำผึ้งชนิดอื่น
• มีเกสรทานตะวันปนอยู่ตามธรรมชาติ ซึ่งเป็นแหล่งโปรตีนและวิตามินกลุ่มบี
• รสไม่ข่มวัตถุดิบอื่น จึงใช้ในงานเบเกอรีได้กว้าง

การตกผลึกเป็นเรื่องปกติของน้ำผึ้งชนิดนี้ ไม่ใช่สัญญาณว่าเสียหรือปลอม

น้ำผึ้งหลากดอก (น้ำผึ้งป่า)

Wildflower / Multifloral Honey

มีสวนผึ้งที่ได้รับการรับรองน้ำผึ้งชนิดนี้แล้ว 2 แห่ง

ดอกไม้ต้นทาง

ดอกไม้ป่าหลายชนิดผสมกัน

ฤดูเก็บ

ตลอดปี ขึ้นกับพื้นที่

แหล่งผลิตสำคัญ

แม่ฮ่องสอน ตาก น่าน กาญจนบุรี

รสและลักษณะ

รสและกลิ่นเปลี่ยนไปตามฤดูและป่าต้นทาง สีอ่อนถึงเข้มไม่คงที่

เนื้อสัมผัส

แตกต่างกันแต่ละล็อต

คุณค่าและการใช้ประโยชน์

• มีความหลากหลายของเกสรสูง จึงมีสารพฤกษเคมีหลายกลุ่มปนอยู่
• สะท้อนความสมบูรณ์ของระบบนิเวศป่าต้นทาง ใช้เป็นตัวชี้วัดสิ่งแวดล้อมได้
• เหมาะกับผู้บริโภคที่มองหารสชาติเฉพาะถิ่นแบบไม่ซ้ำกันในแต่ละรอบเก็บ
• มักเชื่อมโยงกับวิถีชุมชนและการท่องเที่ยวเชิงเกษตร

เพราะรสและสีไม่คงที่ การรับรองจึงเน้นความปลอดภัยและความชื้นเป็นหลัก มากกว่าความสม่ำเสมอของรส

น้ำผึ้งดอกกาแฟ

Coffee Blossom Honey

มีสวนผึ้งที่ได้รับการรับรองน้ำผึ้งชนิดนี้แล้ว 1 แห่ง

ดอกไม้ต้นทาง

ดอกกาแฟอาราบิก้า (Coffea arabica)

ฤดูเก็บ

มีนาคม – พฤษภาคม

แหล่งผลิตสำคัญ

เชียงใหม่ เชียงราย น่าน แม่ฮ่องสอน (พื้นที่สูง)

รสและลักษณะ

หวานตามด้วยกลิ่นดอกไม้ขาวและกลิ่นกาแฟจาง ๆ สีอำพันทอง

เนื้อสัมผัส

ข้นปานกลาง

คุณค่าและการใช้ประโยชน์

• เป็นน้ำผึ้งเฉพาะฤดูจากพื้นที่สูง ผลิตได้จำกัดจึงมีมูลค่าสูง
• มีสารต้านอนุมูลอิสระกลุ่มฟีนอลิกเช่นเดียวกับน้ำผึ้งสีเข้มชนิดอื่น
• ช่วยสร้างรายได้เสริมให้เกษตรกรกาแฟบนพื้นที่สูงในช่วงนอกฤดูเก็บเมล็ด
• การเลี้ยงผึ้งในแปลงกาแฟยังช่วยเพิ่มการติดผลของกาแฟด้วย

ไม่มีคาเฟอีนในน้ำผึ้ง เพราะผึ้งเก็บเฉพาะน้ำหวานจากดอก

เกสรผึ้ง

Bee Pollen

ดอกไม้ต้นทาง

เกสรดอกไม้ที่ผึ้งงานรวบรวมและอัดเป็นก้อนเล็ก

ฤดูเก็บ

ตลอดปี

แหล่งผลิตสำคัญ

ทุกภาคที่มีการเลี้ยงผึ้งพันธุ์

รสและลักษณะ

รสฝาดอมหวาน เม็ดสีเหลือง ส้ม จนถึงน้ำตาล

เนื้อสัมผัส

เม็ดแห้ง ต้องเก็บในที่เย็นและแห้ง

คุณค่าและการใช้ประโยชน์

• เป็นแหล่งโปรตีนและกรดอะมิโนจำเป็นจากพืชโดยตรง
• มีวิตามินกลุ่มบีและแร่ธาตุหลายชนิด
• นิยมโรยในสมูทตี้ โยเกิร์ต หรือธัญพืชอาหารเช้า
• ผู้ที่แพ้เกสรดอกไม้หรือแพ้ผลิตภัณฑ์จากผึ้งควรหลีกเลี่ยงหรือปรึกษาแพทย์ก่อน

ต้องควบคุมความชื้นและการเก็บรักษาอย่างเข้มงวด เพราะขึ้นราได้ง่ายกว่าน้ำผึ้ง